امامزاده شاهزاده اسماعیل ع

آستان امامزاده اسماعیل(علیه السلام) در بخش مرکزی شهرستان ساوه، 8 کیلومتری جنوب غربی شهر ساوه، دهستان نورعلی بیک، روستای یل آباد واقع شده است. بنای ساختمان بقعه ظاهراً از ابنيهٔ قرن هشتم هجرى قمرى و کاشى‌کارى گنبد متعلق به دورهٔ اخير در سال 1376 و نوساز است و بنای قبلی آن آجری با ایوان و رواق بوده که در سال 1378 شمسی تخریب و بازسازی شده است. و سبك معماري آن تلفيقي از معماري كهن ايراني و اسلامي است كه سليقه ها و نيازهاي امروز در آن تغييرات خاص خود را ايجاد نموده است. پلان بقعه از نماي خارجي با طاقنمايي از نوع پنج و هفت تيزتزيين شده و گنبد عرقچيني و پهن است. بقعه شامل یک ایوان آینه کاری شده و یک شبستان بزرگ و در مرکز این شبستان مرقد و ضریح قرارگرفته است. ضریح مطلای جدیدساز شبیه ضریح امام رضا(علیه السلام) بر روی مرقد نصب شده و سوره انسان و فجر به خط ثلث بر آن نوشته شده است. در اطراف شبستان آینه کاری به رنگ آبی و زرد و در زیرگنبد مقرنس کاری و آینه کاری دارد. در زیر گنبد کتیبه ای به خط کوفی با آینه رنگی داردکه متن آن "لا اله الا الله محمدرسول الله" است. سنگ مرمر سبز بر مرقد قرارگرفته و صلوات بر14 معصوم(علیه السلام) و تاریخ تجدیدبنا (1378) و نام امامزاده(شاهزاده اسماعیل ثانی بن موسی ابن جعفرعلیه السلام) برآن نوشته شده است. لوسترهای نفیس با حباب رنگی برزیبایی داخل حرم افزوده است. داخل این بقعه از زیباترین بقعه های امامزادگان استان مرکزی است. گنبدکاشی فیروزه ای باکتیبه کوفی"لا اله الا الله"دارد. در جوار بقعه دارالقرآن فاطمیه و سقاخانه وضوخانه و پارکینگ ساخته شده است.بنا به گفته اهالی و متن سنگ مرقد، این امامزاده از نوادگان امام کاظم(علیه السلام) است. جناب آقای حسين قمي در خلاصه البلدان مي نويسد: از امامزادگان موسوي ابوالحسين محمد دركوفه مي زيست او در جستجوي عموي خود اسحاق بن ابراهيم بن موسي ابوسبحه به آوه رفت و در آنجا ساكن و داراي فرزنداني شد. جناب آقای دكترمحسن الويري نيز در مدارك خود آورده است: اولاد ابوعبدالها حسين خزفه بن حسين ابوطالب الكوفي بن موسي ابوسبحه درآوه، شيراز، بصره، نصيبين وكوفه پراكنده بودند. (ص 66آوه مهدتشيع). بنابراين امامزاده اسماعيل(علیه السلام) از احفاد موسي بن ابوسبحه بن ابراهيم الاصغر المرتضي بن الامام موسي الكاظم(علیه السلام) مي باشد. در جزوه تحقیقی امامزادگان ساوه اثر آقای کمال الدین همایون فراهانی راجع به شجره نامه امامزاده اسماعیل(علیه السلام) چنین نوشته است: در زیارتنامه قدیمی که برلوحه چوبین نگاشته شده و بر فراز آن دو جمله یا کافی المهمات و یا ولی الحسنات به چشم می خورد نام مدفون اسماعیل بن الامام موسی کاظم(علیه السلام) معرفی شده است. برخی در تحقیقات خویش این چنین آورده: امامزاده اسماعیل(علیه السلام) فرزند امامزاده اسحاق(علیه السلام) بوده و نسب شریف وی با هفت واسطه به امام موسی کاظم(علیه السلام) منتهی می شود. او در ساوه و نواحی آن از موقعیت ممتازی برخوردار بوده و سرانجام در روستای یل آباد که محل اقامتش بوده به سال 500 هجری رحلت نمود. مدفونین در این بقعه ‌شاهزاده محمدبن على هادى بن زيدبن على کياکى بن قاضى شرف‌‌‌الدين ابراهيم اول و فرزندش اسماعيل بن محمد(علیه السلام) هستند. به اعتقاد برخی از محققین خفته در این مزار نواده بزرگوار امامزاده سید اسحاق مدفون در ساوه است که نسب شریف او با هفت واسطه به امام هفتم(علیه السلام) منتهی می شودکه از قرارذیل است: سیداسماعیل بن اسحاق بن موسی بن ابی محمدموسی بن ابی علی احمد بن ابی عبدالله اسحاق بن ابراهیم العسکری بن موسی ابی سبحه بن ابراهیم المرتضی بن امام موسی کاظم(علیه السلام)