زیارتگاه در قره چای

شهرستان ساوه، جاده امام آباد، جاده امام آباد

بقعة این امامزادگان در 500 مترى شمال دهکدة آوه و 20 کیلومترى شهرستان ساوه واقع شده و به «شاهزاده فضل و سلیمان» مشهور است. ساختمان بقعه، دارای گنبدى باستانى است که طبق تصریح کتاب «النقض» ـ تألیف شیخ عبدالجلیل قزوینى به سال 556 هـ. ق، و همچنین کتاب «مجالس المؤمنین» قاضى نوراللَّه شوشترى، مدفن فضل، سلیمان و موسى فرزندان بلافصل امام کاظم ‰ است. گنبد بنا، به شکل برجى است که از آجر ساخته شده است. شیوة چیدن آجرها، سطح گنبد را منقوش کرده است. این بنا، فاقد ایوان و رواق است و کف فعلى آن حدود دو متر پایین‏تر از سطح زمین‏هاى اطراف است و باید با پایین رفتن از چند پلّه، به داخل آن راه یافت. در جانب شرقى بقعه، رواقى در عصر صفویّه افزوده شده که مخروبه است و سطح این رواق از کف گنبد، یک متر بلندتر است. نقشة گنبد از خارج، مدوّر و از داخل به صورت هشت ضلعى با قطر 8 متر و ارتفاع 14 متر است. نماى داخلى بنا، با هشت طاق‌نماى محرابى شکل تزیین شده است. سبک ساختمان، به الحاق آن‌ها در دورة صفویّه حکم مى‏کند؛ به نظر مى‏رسد نقشة گنبد در داخل، ابتدا چهار ضلعى و داراى چهار شاه‏نشین صفّه‏اى بوده که در زوایاى چهارگانة آن، نیم طاقى در ارتفاع یک مترى سطح زمین بالا آمده و صورت چهار ضلعى را به هیأت هشت ضلعى تبدیل ساخته بوده است؛ زیرا جرزهاى میانة صفّه‏ها، در دو جانب زوایاى چهارگانة آن، به طور معلّق نمایان است که اگر خلأهاى زیر نیم طاق‏ها نمایان نبودند، ممکن بود گفته شود که قاعدة گنبد از داخل هشت ضلعى یا برجى بوده است. بنابراین، باید گفت که قاعدة گنبد تا ارتفاع یک متر چهار ضلعى و بالاى آن، هشت ترکى بوده که روى آن، به صورت فلکه‏اى در آمده و پاطاق پوشش عرقچینى زیرین، بالا آمده است. سبک بنا، آن را به دورة سلجوقى نسبت مى‏دهد و از ظاهر کتاب النقض هم وجود این بنا مستفاد مى‏گردد؛ چنان که عبارت مجالس المؤمنین هم وجود گنبد و مشهد مزبور را از قدیم، تأیید مى‏کند. بر فراز بنا، پوشش گنبدى به صورت نیمه بیضى است که در عمق آن، چهار نورگیر تعبیه شده است. در سالیان اخیر از سوی میراث فرهنگی تعمیراتی در بنا صورت گرفته است.